Сяргей Шэлест вырас у сям’і ганчароў, але сам доўга не верыў, што на гэтым можна зарабляць. Цяпер ён разам з жонкай Вольгай развівае майстэрню ў Пінску, прадае кераміку па ўсёй Беларусі і атрымлівае на гэтым больш за $1000 у месяц. CityDog.io расказвае яго гісторыю.
Ганчарства ў яго сям’і перадавалася з пакалення ў пакаленне
Сяргей нарадзіўся ў вёсцы Гарадная Столінскага раёна. Гэтае месца даўно звязана з ганчарствам: мясцовая гліна добра падыходзіла для вырабу посуду, таму раней промыслам займаліся сотні сем’яў. У сям’і Сяргея традыцыя таксама перадавалася з пакалення ў пакаленне. Ганчаром быў яго прадзед, умеў працаваць з глінай і дзед.
Сам Сяргей упершыню паспрабаваў сесці за ганчарны круг прыкладна ў дзевяць гадоў. У мясцовым Цэнтры ганчарства дзяцей вучылі вопытныя майстры, а на пленэры прыязджалі керамісты з розных краін. Пры гэтым Сяргей не думаў, што калі-небудзь будзе зарабляць менавіта гэтым.
Ён бачыў, што старое рамяство паступова страчвае папулярнасць. Завадскі посуд выцясняў традыцыйныя гліняныя гаршкі, а многія мясцовыя мужчыны з’язджалі на іншыя заробкі.
«Мы тады ў гэта асабліва не верылі, бо бачылі, у якім стане знаходзіцца наша вёска і што ўсе гэтыя традыцыйныя гліняныя гаршкі нікому не патрэбныя. Ды і як увогуле можна зарабляць на гэтых чарапках? Цяпер, вядома, я разумею, што праблема была не ў самім рамястве, проста яго трэба было крыху па-іншаму падаць людзям», – распавядаў Сяргей у нядаўнім інтэрв’ю «Анлайнеру».
Першы бізнес-план Сяргей запісаў на фатаграфіях будучай жонкі
Пасля школы Сяргей паступіў у пінскую ВНУ вучыцца на выкладчыка фізкультуры. Прыкладна тады ж ён пазнаёміўся з Вольгай. Яна падтрымлівала яго цікавасць да ганчарства, хаця сама гэтым не займалася.
Сур’ёзна вярнуцца да рамяства Сяргей вырашыў ужо ў войску. Там ён пачаў прадумваць, як можна ператварыць навык з дзяцінства ў працу: якое абсталяванне спатрэбіцца, дзе яго шукаць і з чаго ўвогуле пачынаць.
«Стаіш уначы ў варце, нуда, часу падумаць хапае. Я пачаў успамінаць майстроў, якія прыязджалі да нас на пленэры. Адзін расказваў, што робіць некалькі вырабаў, адвозіць іх на фестываль, прадае і добра зарабляе. Майстры з Польшчы казалі, што ў іх ручная кераміка шануецца і людзі гатовыя за яе плаціць. Навык у мяне быў, рабіць тое ж, што і яны, я ўмеў, дык чаму б самому не паспрабаваць на гэтым зарабіць?» – дзяліўся Сяргей.
Паперы пад рукой не было, таму свой першы бізнес-план Сяргей запісаў на адваротным баку трох невялікіх фатаграфій Вольгі. Гэтыя здымкі супругі захоўваюць дагэтуль.
Падчас водпуску Сяргей купіў свой першы прафесійны ганчарны круг, патраціўшы на яго большую частку зберажэнняў. Пасля войска яны з Вольгай пажаніліся, Сяргей уладкаваўся фізруком у каледж, а ганчарствам займаўся па вечарах.
.jpg)
Фота: money.onliner.b.
Спачатку майстэрня была на балконе здымнай кватэры
Першай майстэрняй стаў балкон здымнай кватэры: там ён рабіў посуд, а для абпалу адвозіў яго ў родную Гарадную – бацька Сяргея збудаваў для гэтага печ з 200-літровай бочкі.
Спачатку ганчарства заставалася ў асноўным справай Сяргея, а Вольгу хатняя майстэрня хутчэй раздражняла.
«Я яму ўвесь час казала, каб ён сыходзіў са сваёй керамікай, таму што ўвесь балкон быў у брудзе. Ён там ляпіў, пакідаў вырабы, вакол была гліна, а потым усё гэта трэба было прыбіраць», - распавядала Вольга ў інтэрв’ю Onlíner.
З часам кераміка стала прыносіць усё больш грошай. У нейкі момант прыбытак Сяргея ад ганчарства зраўняўся з заробкам фізрука. Але звальняцца ён не спяшаўся: у маладой сям’і не было свайго жытла і машыны, да таго ж трэба было выплачваць крэдыт.
Першай з найму пайшла Вольга. Яна працавала поварам у памежнай частцы, у тым ліку па начах. Калі стала зразумела, што ў майстэрні яна можа зарабляць супастаўныя грошы, муж і жонка вырашылі цалкам пераключыць яе на сямейную справу.
Да таго часу вытворчасць ужо пераехала з балкона. На ўчастку старога вясковага дома, які дастаўся Вользе ў спадчыну ад дзядулі, муж і жонка пабудавалі невялікую майстэрню. Як расказвала Вольга Realt.by, яна знаходзіцца ўсяго за дзесяць хвілін хады ад іх кватэры ў Пінску. Там пара працуе і зараз.
Сяргей працягваў сумяшчаць яшчэ некалькі гадоў і вырашыўся звольніцца толькі прыкладна праз сем гадоў. Да гэтага моманту заказаў стала столькі, што пасля працы ў каледжы яму даводзілася адразу ехаць у майстэрню.
Колькі можна зарабляць на ганчарнай справе?
Цяпер, па словах Сяргея, ганчарства прыносіць сям’і больш за $1000 у месяц. Даход залежыць ад сезона і колькасці заказаў: асабліва шмат іх перад Новым годам і 8 Сакавіка.
«Самы ўдалы месяц у мяне быў прыкладна на $3000. Тады мы шмат працавалі з Расіяй, быў вялікі попыт», – распавядаў Сяргей. Цяпер муж і жонка ў асноўным прадаюць вырабы самі – праз Instagram, на кірмашах і на пешаходнай вуліцы Леніна ў Пінску. Заказы адпраўляюць па ўсёй Беларусі.
«Мне падабаецца, што тут усё залежыць ад цябе: колькі зрабіў, колькі прадаў – столькі і зарабіў. Пры гэтым свабодных грошай атрымліваецца больш, чым калі я працаваў выкладчыкам фізкультуры», – кажа Сяргей.
Для старту, паводле яго слоў, больш за ўсё давядзецца патраціць на абсталяванне. Прафесійны ганчарны круг каштуе каля $1300, хоць для пачатку можна знайсці варыянт прыкладна за $200. Завадская печ для абпалу абыдзецца ў $5–6 тыс., таму пачаткоўцам Сяргей раіць спачатку дамаўляцца пра абпал з іншымі керамістамі.
Гліна каштуе каля 2–3 руб. за кілаграм, а прыкметная частка выдаткаў – глазуры і электрычнасць. Толькі за электрычнасць майстэрня плаціць прыкладна 300 руб. у месяц.
А як выглядае працоўны дзень кераміста?
Большую частку дня Сяргей праводзіць за ганчарным кругам. У асноўным ён працуе з класічнымі формамі – робіць збаны, гаршкі, талеркі і кубкі.
«Я працую па класіцы, кручу цыліндрычныя формы для збаноў, гаршкоў, талерак, кубкаў. А Оля ўвесь час прыдумляе новыя фішкі», – распавядаў Сяргей Times.by.
Вольга больш адказвае за творчую частку: прыдумляе новыя формы і дэталі, уручную лепіць кубкі і талеркі, эксперыментуе з глазурай. Цяпер вольнага часу ў яе менш – малодшай дачцэ пары ўсяго паўгода.
На адзін кубак ці талерку ў Сяргея сыходзіць прыкладна 10–15 хвілін. За дзень ён можа зрабіць каля 20–30 вырабаў. Але на гэтым праца не сканчаецца: кераміку яшчэ трэба высушыць, абпаліць і апрацаваць. Увесь працэс займае ў сярэднім каля тыдня.
У асноўным муж і жонка працуюць з чырвонай глінай з Радашковічаў. Частку вырабаў робяць у традыцыйнай тэхніцы малачэння: гатовую кераміку апускаюць у малако, а пасля абпалу націраюць воскам. Некаторыя вырабы дадаткова пакрываюць глазурай знутры. Па словах Сяргея, праца займае практычна ўвесь тыдзень: у будні ён робіць кераміку, а па выходных прадае яе на пешаходнай вуліцы ў Пінску.
Часам у майстэрню прыходзіць і пяцігадовая Насця – старэйшая дачка Сяргея і Вольгі. Яна ўжо спрабуе працаваць з глінай разам з бацькам, але ці стане калі-небудзь працягваць сямейную справу, бацькі пакуль не загадваюць.
Грандыёзныя планы яны таксама пакуль не будуюць.
«Цяпер мы ўдзячныя лёсу за тое, што ёсць. Большага і не просім», - казаў Сяргей у інтэрв’ю Times.by.
Перепечатка материалов CityDog.io возможна только с письменного разрешения редакции. Подробности здесь.
