У сярэдзіне жніўня стала вядома, што жанчынам ад 18 да 39 гадоў хочуць дадаць у абавязковую дыспансерызацыю абследаванне, якое павінна паказваць рызыкі бясплоддзя. Але многіх беларусак такая навіна абурыла: маўляў, свой клопат пра здароўе жанчын можна выявіць інакш, а не падлікам іх яйцаклетак.
CityDog.io сабраў розныя меркаванні наконт новага абавязковага абследавання.
Што адбылося?
У Беларусі жанчынам ад 18 да 39 гадоў дададуць у абавязковую дыспансерызацыю гарманальны скрынінг, даследаванне аварыяльнага рэзерву. Такое абследаванне павінна дапамагчы ацаніць рэпрадуктыўнае здароўе, патлумачыў намеснік дырэктара па навуковай працы РНПЦ «Маці і дзіця» Іван Курловіч.
Аварыяльны рэзерв – гэта прыкладны запас яйцаклетак у яечніках жанчыны. Ацаніць яго можна, у прыватнасці, з дапамогай аналізу крыві на антымюлераў гармон (АМГ). Такі паказчык дапамагае зразумець, наколькі захаваны запас яйцаклетак і як яечнікі могуць адрэагаваць, напрыклад, на стымуляцыю пры лячэнні бясплоддзя ці ЭКА.
Акрамя гэтага, у 2026 годзе ў Беларусі запланаваны і іншыя прафілактычныя праграмы для жанчын. Сярод іх – акцыі «Будучая мама» і «Здароўе шчытападобнай залозы», а таксама абследаванні на рак малочнай залозы і астэапароз. Частка гэтых мерапрыемстваў увайшла ў рэспубліканскі план, звязаны з аб’яўленым у краіне Годам беларускай жанчыны.
– Такім чынам, кожная беларуская жанчына – ад юнацтва да элегантнага ўзросту – знаходзіцца ў фокусе прафілактычнай медыцыны. Гэта сапраўдная рэалізацыя права на здароўе ў актыўнай папераджальнай форме, – заявіў Курловіч.
Што рабіць, калі не атрымліваецца зацяжарыць? Урач-рэпрадуктолаг адказвае на самыя частыя пытанні пра бясплоддзе (і мужчынскае ў тым ліку)
Фота: Nataliya Vaitkevich, Pexels.com.
А што кажуць беларускі наконт такога скрынінгу?
«У АМГ я не бачу ніякай дапамогі большасці працэнтаў жанчын»
– Скажу так: ініцыятыва не туды. Калі мы разглядаем праект не як матывацыю да закліку «нараджайце», а матывацыю «мы перажываем за вас і за ваша здароўе», больш лагічна працаваць не з аналізам АМГ, а з захворваннем ВПЧ, ад ускладненняў якога жанчына наогул памірае.
Цяжка, калі такія праекты вядуць мужчыны. У АМГ я не бачу ніякай дапамогі большасці працэнтаў жанчын… Толькі тым, хто хоча стаць маці.
«Лепш дактарам курс этыкі аплаціць»
– Лепш дактарам курс этыкі аплаціць: як размаўляць з пацыентамі, каб яны потым не баяліся дактароў. Асабліва гэта датычыцца гінеколагаў. Таксама ў нас часта блытаюць аналізы… нехта за гэта адказвае? Сумняваюся.
Вось будзе скрынінг, пераблытаюць аналіз (чалавечы фактар) – і нашы «любімыя» жаночыя кансультацыі табе адразу ў лоб «бясплодная» ці нешта падобнае. І пацыентцы потым да псіхолага трэба ісці. Ну гэта так, як варыянт.
«Лічу гэта выдатным паказчыкам, асабліва для тых выпадкаў, калі дзяўчаты адкладаюць сваё мацярынства»
– АМГ – нараўне з іншымі крытэрыямі аб’ектыўны паказчык аварыяльнага рэзерву. Таму як рэпрадуктолаг я лічу гэта выдатным паказчыкам, асабліва для тых выпадкаў, калі дзяўчаты адкладаюць сваё мацярынства.
Веды – гэта вельмі важная прылада! Ведаючы свой АМГ, шматлікія жанчыны адважацца на праграму адкладзенага мацярынства, тым самым у будучыні даўшы сабе шанц на цяжарнасць у пазнейшым узросце.
«Няхай лічаць яйцаклеткі ў кароў і свіней у працэсе развядзення на ферме. А жанчына не жывёла»
– Хацелася б сродкі, выдаткаваныя на дадзены аналіз, накіраваць на бясплатную вакцынацыю ад ВПЧ не толькі жанчын, але і дзяцей да пачатку палавога жыцця.
Хацелася б, каб нараджальнасць у краіне стымулявалі магчымасцямі для жанчын рэпрадуктыўнага ўзросту: нармальныя ўмовы ў радзільных дамах і ў дзяржустановах, куды трэба станавіцца на ўлік; стаж падчас таго самага «водпуску па доглядзе за дзіцем», які будзе залічаны як стаж, а не тры патрачаных гады жыцця.
Хацелася б, каб падатак на мацярынства плаціла не толькі жанчына, але і бацька. Але пакуль цяжар праблем з выхадам на працу пасля дэкрэтнага, працаўладкаваннем і бальнічнымі нясе на сабе толькі жанчына.
Хацелася б, каб на чале інстанцый і прадстаўнікамі ў міністэрстве датычна жаночага здароўя выступалі жанчыны. А не мужчына, які ў жыцці фізічна не адчуе і 1% з таго, з чым даводзіцца сутыкацца жанчынам.
І гэта маленькая частка, чаго хацелася б, не гаворачы пра жыллё, якое ў сучасных рэаліях можа дазволіць сабе 5–10%, а яшчэ развіццё і адукацыя гэтых дзяцей і г.д. Вось чагосьці такога хацелася б, а аналізу на АМГ увогуле не хочацца. Няхай лічаць яйцаклеткі ў кароў і свіней у працэсе развядзення на ферме. А жанчына не жывёла.
Фота: kaboompics.com, Pexels.com.
І яшчэ некалькі кароткіх меркаванняў:
«Ніхто вас сілком не прымусіць нічога здаваць, не хочаце – пішыце адмову, усё. Гэты аналіз проста дасць зразумець самой жанчыне, якія рэзервы ў арганізма ў пэўным узросце, – вось і ўсё. Шмат хто не супраць такой ініцыятывы. І я доктар, не думайце, што не разумею, пра што кажу», – адзначае anya.lashess.
«А чаму не ўвядуць абавязковым штогадовае абследаванне і мужчынскай паловы? На ўсе інфекцыі і якасць спермы. Бо заўсёды, калі няма дзяцей у сям’і або пары, пытанні толькі да жанчыны. А тое, што ў кагосьці якасць спермы не вельмі, дык гэта норм», – піша tatsiana_varanko.
«Яно не патрэбнае ўсім агулам, вось што ўсіх абурае. Зрабіць яго бясплатным для жадаючых – калі ласка, мне не шкада. Але я не хачу, каб мяне абавязвалі яго здаваць. Без майго жадання і запыту», – кажа natashalok25.
«Насамрэч ведаць аварыяльны рэзерв вельмі карысна. Людзі, якія не могуць зацяжарыць, усё гэта робяць за свае грошы, усе аналізы. Бывае, што запас яйцаклетак заканчваецца ў маладым узросце. А дзяўчына думае, што ў яе шмат часу. Спадзяюся толькі, што аналізы будуць рабіць з медыцынскай дакладнасцю, а не для птушачкі», – дзеліцца меркаваннем viktoriya_felicity.
«Я дачцэ (14 гадоў) раблю платна прышчэпкі ад ВПЧ. Я здала платна аналіз на BRCA, з-за майго выніку гэты аналіз прыйшлося рабіць платна дачцэ. Потым платна я хадзіла да гінеколага-анколага і анколага. Лепш усё гэта бясплатна хаця б для тых, у каго вялікая рызыка. Мне мая дачка патрэбная здаровай. Колькасць яйцаклетак – не самае важнае абследаванне», – адзначае trollik_math.
«Думаю, дзяўчаты баяцца ціску з боку як медыцыны, так і з боку сваякоў і мужа ў выпадку, калі прыйдзе нізкаваты паказчык. Маўляў, нараджай, пакуль не позна. А ў дзяўчыны, напрыклад, найбліжэйшыя гады два такога ў планах не было», – выказваецца katerina_makov_cwet.
«Многія пішуць, што не хочуць дзяцей. І насамрэч навошта на іх марнаваць грошы дзяржавы? Можа, праз год-два яны самі прыйдуць да гэтага. Лепш бы пасля родаў жанчынам праводзілі дыягностыку арганізма бясплатна, а то ў іх гэта не прынята, нават элементарнае УГД зрабіць, калі пасля родаў было ўскладненне», – прапаноўвае sonotedesco.
«Людзі абураюцца не бясплатнаму аналізу, а таму, што ён стане абавязковым. Хочаш – не хочаш, трэба – не трэба, а здаць абавязаная. Я нічога добрага ў гэтым не бачу. Было б значна лепш, калі б яго проста зрабілі бясплатным для жадаючых і (або) тых, каму трэба здаваць па паказаннях», – піша olga___plants.
«А пра мужчынскія фактары бясплоддзя мы ўжо забыліся? А іх правяраць таксама будзем? Ды і што, адным АМГ бясплоддзе вызначаецца?» – адзначае azarkevna.
Перадрук матэрыялаў CityDog.io магчымы толькі з пісьмовага дазволу рэдакцыі. Падрабязнасці тут.
